آنچه باید درباره شب یلدا بدانید

موضوع «شب یلدا» در روزهای اخیر مورد توجه قرار گرفته است. در این گزارش، جدیدترین اطلاعات و جزئیات منتشر شده را بررسی می‌کنیم.

در ادامه، تمامی اطلاعات موجود درباره این موضوع به صورت یکجا گردآوری شده است تا بتوانید بدون نیاز به مراجعه به منابع مختلف، جزئیات کامل را مطالعه کنید.

به مناسب شب یلدا با غزل حافظ به شرح استاد هاتفی

فایل صوتی شرح غزل حافظ از استاد هاتفی

خلاصه جلسه:

استاد هاتفی جلسه را با بیان تفاوت‌های زبان شعر با زبان علمی و فلسفی شروع کردند و توضیح دادند که تفسیر و تأویل پذیر بودن شعر حافظ، سبب نقص یا ضعفی در شعر حافظ نیست بلکه از هنر والا و تسلط وی بر زبان سرچشمه می گیرد.

    ما بدین در نه پی حشمت و جاه آمده‌ایم           از بد حادثه این جا به پناه آمده‌ایم

محتوای کلّی غزل، عرفانی‌ است و اشاره به بحث هبوط انسان دارد که همواره یکی از دل‌مشغولی‌ها و دغدغه‌های اندیشه‌ی بشری بوده است:

            از کجا آمده ام، آمدنم بهر چه بود؟           به کجا می روم؟ آخر ننمایی وطنم

 در ادامه، استاد از نقش مشیت الهی در گناه نخستین آدم ، غیرت شیطان به پروردگار و سجده نکردن به آدم، گفتند و به نگاه متفاوتی که در ادبیات عرفانی به شیطان شده است اشاره کردند(از جمله موجه دانستن و حتی گاهی ستایش از ابلیس)

       با چنین گنج که شد خازن او روح امین           به گدایی به در خانه شاه آمده‌ایم

استاد توضیحات کامل و جامعی درباره ریشه لغت گنج دادند و توضیح دادند که چگونه و طی چه فرآیندی این لغت به بسیاری از زبان‌ها اروپایی، ترکی و عربی راه یافته است.(از جمله  gazette در زبانهای فرانسوی و انگلیسی که به معنای روزنامه است و از گنج فارسی(در اصل گنز پارتی) اخذ شده است.

     لنگر حلم تو ای کشتی توفیق کجاست           که در این بحر کرم غرق گناه آمده‌ایم

از نگاه حافظ به گناه نیز، می‌توان بسیار آموخت. این‌که ما آدمیان همه گناهکاریم، ظلم‌های بی حدی که در جهان وجود دارد، جهالت‌ها، غفلت آدمی از جان جهان، همه و همه یادآور گناهکاری ما آدمیان است. ولی حافظ از گناهکاری ما، بحشندگی و کرم الهی را یادآور می‌شود:

        سهو و خطای بنده گرش اعتبار نیست    معنی عفو و رحمت آمرزگار چیست؟!

و یادآوری گناهکاری ما و بخشش پروردگار سبب می‌شود ما انسان‌ها نیز با چشم بخشایندگی به یکدیگر بنگریم.

         حافظ این خرقه پشمینه مینداز که ما     از پی قافله با آتش آه آمده‌ایم

در نگاه حافظ بزرگ‌ترین فساد و بلایی که ممکن است یک جامعه را گرفتار خود کند ریا و دورویی است و جوامعی که در آن آزادی انتخاب وجود ندارد، بیشتر از دیگر جوامع در معرض آفت ریا قرار دارند. باری، حافظ یکی از اصلی‌ترین هدف‌های خود را مبارزه با ریاکاری و تزویر می‌داند و در جای‌جای دیوان خود و حتی این غزل که محتوایی عرفانی دارد بدان اشاره می‌کند.

در نهایت حافظ کمال معرفت بشری را به واسطه‌ی آمدن آدم روی زمین می‌داند. باید طعم فراق را چشید تا عشق حقیقی را دریافت. باید به دنیا آمد، با غم عشق، عمر را گذراند و به نقطه‌ی آغاز رسید، به او .....

این بار البته با معرفت و ادراکی بالاتر نسبت به هستی، خود و پروردگار و این اتفاقی ست مبارک.

 شعر خانم هاشمی به مناسبت شب یلدا ♫♪♫ (با عرض معذرت از کیفیت پایین صوتی)

.............

گزارش تصویری جلسه